Masteren voor streaming: hoe luid is luid genoeg?

Wat normalisatie doet

De grote streamingdiensten meten de gemiddelde luidheid van een nummer en spelen het standaard af op een doelniveau. Een heel luide master wordt dus zachter gezet, een zachtere master blijft vaak gelijk of wordt iets omhoog gehaald. Het effect: extra luidheid levert op streaming nauwelijks iets op, terwijl de prijs ervan, minder dynamiek en meer vervorming, wel hoorbaar blijft.

Dat betekent niet dat een master zacht moet zijn. Het betekent dat de keuze voor luidheid een muzikale keuze is die bij het genre past, en geen wedstrijd.

LUFS en true peak in gewone taal

Luidheid wordt gemeten in LUFS: een maat voor hoe luid het oor een nummer over de hele lengte ervaart. True peak, uitgedrukt in dBTP, is het hoogste punt van het signaal na omzetting naar analoog of naar een gecomprimeerd formaat.

Integrated LUFS

Gemiddelde luidheid over het hele nummer. Hierop normaliseren de diensten.

Short-term LUFS

Luidheid over een paar seconden; laat zien hoe het refrein zich tot het couplet verhoudt.

True peak

Houd dit onder ongeveer -1 dBTP om vervorming bij het coderen naar streamingformaten te voorkomen.

Richtwaarden per bestemming

De doelniveaus van platforms veranderen af en toe en verschillen per dienst. De onderstaande waarden zijn gangbare richtlijnen, geen harde eisen:

Bij Variatesystems krijg je een master per formaat, zodat je niet één compromis voor alles hoeft te gebruiken.

Wat een goede mix voor mastering betekent

Een master kan alleen versterken wat in de mix zit. Lever daarom aan met:

• Ruimte op de pieken: de mix piekt rond -6 tot -3 dBFS.
• Geen limiter of zware compressie op de master-bus; heb je die wel gebruikt, stuur dan ook een versie zonder.
• Een wav van 24 bit of 32 bit float in de samplerate van de mix.
• Een paar seconden stilte voor en na het nummer, zodat het begin en de uitfade intact blijven.

Meer over het klaarzetten van bestanden staat in sporen aanleveren voor de mix.

Een ep of album als geheel

Bij meerdere nummers luistert de mastering-engineer niet alleen naar elk nummer apart, maar naar de volgorde. Een ballad hoort niet even luid te klinken als de single erna; de verhouding moet natuurlijk aanvoelen als je het album doorluistert. Ook pauzes tussen de nummers en overgangen worden in deze fase vastgelegd.

Een album tot twaalf nummers masteren kost € 540, een los nummer € 65. Zie de pagina masteren van muziek voor wat er per formaat wordt geleverd.

Metadata en ISRC

Een release heeft per nummer een ISRC-code nodig. In Nederland vraag je die meestal aan via je distributeur of via de organisatie die naburige rechten beheert. Zet titel, artiestnaam, ISRC en eventueel de componisten klaar voordat je de master laat maken, zodat bestandsnamen en metadata direct kloppen. Auteursrechten op compositie en tekst registreer je los daarvan bij de rechtenorganisatie voor auteurs.

Controleren op echte apparaten

Luister een master niet alleen op studiomonitoren. Speel hem af via oordopjes, een laptop, een kleine bluetoothspeaker en in de auto. Klinkt de bas op de kleine speaker nog aanwezig en blijft de zang verstaanbaar op oordopjes, dan zit je goed. Noteer opmerkingen met tijdcodes.

Welke bestanden je terugkrijgt

Voor streaming lever je bij de distributeur meestal een wav van 24 bit aan in 44,1 of 48 kHz; sommige distributeurs accepteren ook hogere samplerates. Voor cd is 16 bit en 44,1 kHz de norm, met dither bij het omzetten van de bitdiepte. Voor vinyl krijgt de perserij een aparte master met meer dynamiek, vaak per kant opgedeeld en met overleg over de lengte, omdat een lange kant minder laag en luidheid toelaat. Vraag je distributeur vooraf welke specificaties gelden, dan stemmen we de export daarop af.

Volgende stap

Stuur je mixen of een link naar de bestanden via het contactformulier en noem de gewenste formaten: streaming, vinyl, cd. We reageren binnen 2 werkdagen met een planning. Bestanden bewaren we 12 maanden, zodat een latere vinylversie zonder nieuwe aanlevering kan.